علي محمد حيدريان  18 سال پيش در چنين روزي - 26 شهريور ماه سال 1369 هجري شمسي در ايران بدرود حيات گفت. حيدريان اهل اصفهان بود و در پايان تحصيلات ابتدايي و متوسطه در تهران براي ادامه تحصيل عازم فرانسه شد. او بعد از بازگشت به ايران در محضر استاد كمال الملك استاد پرآوازه هنرنقاشي ايران به شاگردي نشست و دانش خود را تكامل بخشيد. استاد حيدريان مؤسس دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران است و خود سالها در اين دانشكده تدريس كرد.

آثار نقاشی

• محمد علی فروغی ذکا الملک
• مهندس بغایری

دكترعبدالله توكل نويسنده و مترجم ايراني 9 سال پيش درچنين روزي - 25شهريورماه سال1378هجري شمسي بر اثرسكته قلبي بدرود حيات گفت. دكتر توكل فارغ التحصيل رشته زبان و ادبيات فارسي بود و بر زبانهاي انگليسي و فرانسوي تسلط كامل داشت.

از آثار ارزشمند دكترعبدالله توكل ترجمه «كتابهاي سرخ و سياه اثراستاندال و سگ زرد اثر سولري نيستين» را مي توان نام برد.

9 سال پيش درچنين روزي - 24شهريورماه سال 1378 هجري شمسي: دكترعبدالحسين زرين كوب پژوهشگر، اديب ودانشمند پرآوازه عرصه تاريخ و ادبيات ايران روي درنقاب خاك كشيد. استاد زريين كوب همزمان با تحصيلات دانشگاهي به تحصيل علوم حوزوي پرداخت و سرانجام در عرصه فرهنگ، تاريخ، ادبيات و فلسفه صاحبنظرو عالمي برجسته شد. ايشان كتابهاي متعدد و ارزشمندي ازخود به يادگارگذاشته است. جملگي اين آثارازذهن روشن بود و پوياي استاد حكايت مي كند. اما استاد زرين كوب بيش ازهمه زمينه ها به تاريخ علاقمند بدو و هيچگاه مطالعه و تحقيق درباره تاريخ را رها نكرد. دو قرن سكوت ازآثارگران سنگ دكترزرين كوب محسوب مي شود كه بررسي اوضاع تاريخي ايران در دو قرن اوليه هجري قمري است. همچنين كتابهاي «تاريخ ايران بعد از اسلام، بامداد اسلام، كارنامه اسلام، تاريخ درترازو، تاريخ مردم ايران و با كاروان حلّه » ازديگرآثارارزشمند استاد عبدالحسين زرين كوب بشمارمي روند ...

او تحصیلات ابتدایی و سه ساله خود را در رشت سپری کرد و بعد از آن به کرمانشاه کوچ کرد و سه ساله دوم دبیرستان را تا اخذ دیپلم طبیعی -1345 در آنجا گذراند. شیون در سال 1346 وارد سپاهی دانش در طارم زنجان شد و یکسال بعد به استخدام اداره آموزش و پرورش استان مازندران درآمد و در سال 1348 وارد زندگی زناشویی شد در کوچی عهده دار مدیریت و تدریس در یکی از مدارس فولادمحله ساری گشت و تا سال 1351 به کار تدریس مشغول بود. پس از آن نیز دردیگر نقاط گیلان به این شغل ادامه داد. او در سال 1374 مبتلا به بیماری نارسایی کلیه شد و یک سال بعد برای درمان این نارسایی به وسیله دیالیز به تهران کوچ کرد و در همین سال با توجه به درد بیشمار مدرک تحصیلی فوق دیپلم را در رشته تجربی، از دانشگاه تربیت معلم شد . شیون در سال 1376 ه.ش پس از سالها تدریس، بازنشسته شد. او در ۲۳  شهریورماه 1377 پس از یک دوره بیماری مزمن کلیوی و انجام پیوند کلیه در یکی از بیمارستانهای تهران از دنیا رفت . آرامگاهش در بقعه سلیمانداراب رشت بنا به وصیتش در کنار مقبره میرزا کوچک جنگلی قرار دارد .

اقبال يغمايي انساني عارف و وارسته بود و پس ازاتمام تحصيلات متوسطه و گذراندن دوره دوساله دانشسرا درزادگاهش شهريزد به تحقيق و مطالعه مشغول شد. استاد يغمايي انساني پرهيزكار، پرتلاش، مهربان و فروتن و دورانديش بود و بويژه كودكان را دوست مي داشت به همين علت نخستين مجله مخصوص كودكان را منتشركرد. اقبال يغمايي علاوه برتأليف و ترجمه دربسياري ازمجلات مقاله و داستان مي نوشت. «چنين گفت دقان خلاصه اي از شاهنامه به نثر، گزيده قابوسنامه با شرح و تفسير و گزيده خمسه نظامي» ازآثارارزشمند استاد اقبال يغمايي است. 

12 سال پيش درچنين روزي - 19شهريور سال 1375 هجري شمسي: « ولي الله خاكدان» از پيشكسوتان صحنه آرايي تئاتر و سينماي ايران درگذشت.

 خاكدان طراحي را با چند نمايش در تبريز آغازكرد و از سال1325 شمسي در تهران فعاليت هنري را ادامه داد. حاصل تلاشهاي بي وقفه خاكدان و عشق او به هنر صحنه آرايي در بسياري از نمايشنامه هايي كه سالها در سالنهاي تئاتر تهران به روي صحنه رفت؛ تجلي يافت و در يادها ماند. طراحي صحنه مربوط به لوور در فيلم كمال الملك؛ و ساخت دكور مجموعه هزاردستان از شاهكارهاي استاد ولي الله خاكدانند.

او در روز ۳۰ مرداد ۱۳۸۷ در حدود ساعت ۹ صبح (به وقت لس آنجلس) بر اثر بیماری ذات‌الریه درگذشت. وی مدت‌ها از بیماری ریوی و کیسه صفرا رنج می‌برد. با توجه به وصیت خود وی که اگر حالشان بهبهود نیافت باید پس از دو روز دستگاه ها را قطع کنند، پس از ۴۸ ساعت این عمل انجام شد و متخصصین با عدم بهبهودی در سلامت ایشان روبرو شدند و دستگاه ها را قطع نمودند.

شَهرنوش پارسی‌پور (زادهٔ ۲٨ بهمن ۱۳۲۴) داستان‌نویس و مترجم ایرانی است.

هدایت از پیشگامان داستان‌نویسی نوین ایران و یک روشنفکر برجسته بود. برترین اثر وی رمان بوف کور است که آن را مشهورترین و درخشان‌ترین اثر ادبیات داستانی معاصر ایران دانسته‌اند.

حجم آثار و مقالات نوشته شده درباره نوشته‌ها، نوع زندگی و خودکشی صادق هدایت بیانگر تأثیر ژرف او بر جریان روشنفکری ایران است^.

هرچند شهرت عام هدایت نویسندگی است، آثاری از نویسندگان بزرگ را نیز ترجمه کرده‌است.

صادق هدایت در ۱۹ فروردین سال ۱۳۳۰ در پاریس خودکشی کرد. آرامگاه وی در گورستان پرلاشز پاریس واقع است.

                                                                                       

وی به همراه صادق هدایت از پیشگامان داستانویسی مدرن ایران است. از آثار مشهور وی مجموعه داستان انتری که لوطی اش مرده بود و رمانهای سنگ صبور و تنگسیر نام برد.

از روی رمان تنگسیر فیلمی به همین نام با بازی بهروز وثوقی ساخته شده‌است.

سخت است نویسنده ای با قامت «براهنی» را در یادداشتی کوتاه گنجاندن. نویسنده ای که در طول حیات فرهنگی خود با کنجکاوی سیری ناپذیر ژرف ترین لایه ها و حفره های تاریخ وفرهنگ را کاویده وگونه های گوناگون ادبی را برای روایت آنچه در هزارتوی روح و جسم تاریخ و مردم پنهان است تجربه کرده و با نگاهی عمیق وجهانی به فرهنگ آثاری آفریده که برخی از آنها در حوزه ی شعر ، رمان و نظریه ی ادبی فتح بابی در ادبیات بوده و هستند والبته این آثار همواره موافقین و مخالفین فراوان داشته اند، گرچه کمتر مورد ارزیابی و داوری درست و منصفانه قرار گرفته اند و افسوس که گاه نه فقط مخالفین متعصب یک جریان ، که طرفداران چشم و گوش بسته ی آن هم ندانسته بر پیکره اش ضربه می زنند که این موضوع جای بحث فراوان دارد و جای آن اینجا نیست.

بیشتر داستان‌های وی در جنوب ایران می‌گذرد و فضای آن برآمده از طبیعت و مردم جنوب ایران است.

داستان «رعنا»ی وی از مجموعهٔ نازلی، در دورهٔ سوم (۱۳۸۲) جایزه گلشیری برگزیده شده‌است.

   یادداشتهای منیرو روانی‌پور (وب‌نوشت رسمی منیرو روانی پور)

دانشور در سال ۱۳۰۰ شمسی در شیراز متولد شد. او فرزند محمدعلی دانشور (پزشک) و قمرالسلطنه حکمت (مدیر هنرستان دخترانه و نقاش) بود. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را مدرسهٔ انگلیسی مهرآیین انجام داد و در امتحان نهایی دیپلم شاگرد اول کل کشور شد. سپس برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی به دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران رفت.

دانشور، پس از مرگ پدرش در ۱۳۲۰ شمسی، شروع به مقاله‌نویسی برای رادیو تهران و روزنامهٔ ایران کرد، با نام مستعار شیرازی بی‌نام.

جلال در سال 1302 در خانواده روحانی به دنیا آمد . دبستان را که به پایان رساند ، پدرش دیگر اجازه درس خواندن را به او نداد و او ناچارا به سمت بازار کار رفت ، تا اینکه پنهانی در کلاسهای دارالفنون ثبت نام کرد . روزها به کار سیم کشی برق و ساعت سازی مشغول بود و شبها درس می خواند. در سالهای آخر دبیرستان با حزب توده آشنا شد و با دوستان و همفکرانش به برگزاری میتینگ ها و جلساتی در این زمینه پرداخت . با درآمدی که از کار بدست آورده بود ، دبیرستان را به پایان رساند و وارد دانشکده ادبیات (دانشسرای عالی) شد . دانشگاه را که به پایان رساند ، به شغل معلمی مشغول شد .
در این زمان به طور جدی وارد حزب توده شد و از یک عضو ساده به عضویت کمیته حزبی تهران رسید و نماینده کنگره شد . در این مدت در مجله های زیادی قلم می زد .
در سال 41 کتاب معروف غرب زدگی را به رشته تحریر درآورد که نقطه عطفی در نوشته های وی به شمار می آید. چند مقاله از این کتاب در (کیهان ماه ) چاپ شد که موجب توقیف این نشریه شد.

.   

نگاهی به زندگی و تفکر محمدعلی جمال زاده به نقل از کیوان باژن